Werkgevers zoeken laaggeschoolde werkers vooral via uitzendbureaus en informele netwerken

In een groot onderzoek onder werkgevers, werkzoekenden (bijstand en WW) en uitvoerders van UWV en gemeenten is nagegaan hoe de match tussen de vraag naar laaggeschoold werk en het aanbod tot stand komt. Werkgevers blijken makkelijk in hun vacatures voor laaggeschoold werk te kunnen voorzien. Zij vinden vooral mensen via het uitzendbureau en via hun eigen informele netwerk. Werkzoekenden behoren vaak niet tot dat netwerk en staan ook niet altijd bij een uitzendbureau ingeschreven. Veel werkzoekenden komen niet voorbij de drempel van het uitzendbureau omdat het uitzendbureau hen niet wil inschrijven.

De mogelijkheden van tijdelijk werk worden ook niet altijd benut. Uitvoerders bij de gemeenten zijn vaak niet in staat om de onnodige negatieve gevolgen van tijdelijk werk in de vorm van achterstallige betalingen vanuit de gemeente, weg te nemen. Hierdoor zijn veel werkzoekenden terughoudend in het aannemen van tijdelijk werk.
Werkzoekenden die al langer werkloos zijn of die wat ouder zijn hebben behoefte aan gerichte ondersteuning, ook bij de kwaliteit van hun sollicitaties. Zij weten vaak letterlijk niet meer waar zij het zoeken moeten. Uitvoerders bij de gemeenten en UWV bleken soms juist weinig aandacht te geven aan deze groep werklozen omdat zij minder kansrijk zijn.

Onderzoek
Het onderzoek is verricht door Astri in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Nagegaan is welke motieven werkgevers, uitkeringsgerechtigden en uitvoerders hebben en welk gedrag zij laten zien bij het afstemmen van de vraag naar en het aanbod van laaggeschoold werk. Het onderzoek is uitgevoerd onder de drie betrokken actoren: de werkgevers, de werkzoekenden van UWV en vanuit de bijstand  en de uitvoerders. Hiervoor is kwantitatieve en kwalitatieve gegevensverzameling gecombineerd.

Geen moeite
De werkgevers hebben geen moeite om hun vacatures voor laaggeschoold werk te vervullen. Ruim een derde vindt iemand binnen een week en binnen 4 weken zijn bij 83% van de werkgevers de vacatures vervuld. Van alle vacatures voor laaggeschoold werk gaat 15% naar werkzoekenden met een uitkering en 13% naar MOE-arbeidsmigranten (vooral in de land- en tuinbouw). De overige 72% wordt vooral opgevuld door mensen die van baan wisselen en jongeren die voor het eerst de arbeidsmarkt betreden.

Uitzendbureaus en informele netwerken
De meeste banen worden via het uitzendbureau vervuld en via het informele netwerk van de werkgevers. Daarom is het opvallend dat maar 33% van de bijstandsgerechtigden en 45% van de WW’ers bij een uitzendbureau staat ingeschreven. De werkzoekenden vertellen dat uitzendbureaus hen vaak niet willen inschrijven omdat de kans op werk klein is.
Ook de uitvoerders bij de gemeenten zijn vaak terughoudend bij het verwijzen naar uitzendbureaus en instrueren werkzoekenden nauwelijks hoe zij zich bij een uitzendbureau moeten presenteren. De werkcoaches van UWV staan positief tegenover uitzendwerk en gaan uit van de stelling ‘werk is werk’ en benoemen expliciet dat het kansrijker is om te solliciteren vanuit een werkende positie (welke dan ook) dan vanuit een werkloze positie.

Risico achterstallige betalingen
Een deel van de klantmanagers van gemeenten vindt echter dat de klant met dit type contracten niks opschiet omdat hij er niet (volledig) mee uit de bijstand is. Daar komt bij dat het afsluiten en heropenen van een bijstandsuitkering een tijdrovende administratieve handeling is waar niet alleen de uitvoerders maar ook de cliënten soms tegen op zien. Voor de cliënten brengt deze situatie het risico van achterstallige betaling met zich mee.

Te weinig ondersteund
Het grootste deel van de werkzoekenden in dit onderzoek is meer dan een jaar werkloos. Zij weten vaak niet meer hoe en waar zij werk moeten zoeken en vinden ook dat ze hierbij te weinig ondersteund worden. Ook heeft een 37% van de bijstandsgerechtigden en 20% van de WW’ers niet de indruk dat er gecontroleerd wordt of ze voldoende solliciteren.
Met name bij oudere werklozen kwamen we gevoelens van ontmoediging tegen. Ook bij de uitvoerders bleek dat zij soms juist weinig aandacht meer geven aan een werkloze die al wat langer werk zoekt omdat deze minder kansrijk is.

Download de volledige publicatie: Aansluiting vraag en aanbod laaggeschoold werk, onderzoek onder werkzoekenden, werkgevers en uitvoerders

Bron: Astri

 

Lees ook: